Gamot sa Manok na Nanghihina: Saan Magsisimula

TL;DR: Ang panghihina ay senyales, hindi sakit. Bago magbigay ng bitamina o gamot, suriin ang apat: parasito (bulate, hanip, kuto), sakit, init, at pakain at tubig. Ang pamumutla ng mukha at palong ay madalas anemia, at ang pinakakaraniwang sanhi niyon ay parasitong sumisipsip ng dugo. Ihiwalay ang manok habang hinahanap ang dahilan, at kumonsulta sa beterinaryo o agrivet para sa anumang gamot at dosis.

Ang pinakamadalas na pagkakamali dito ay ang pagbibigay ng bitamina sa manok na ang tunay na problema ay hinihigop ng hanip tuwing gabi.

Bakit Hindi Sapat ang “Nanghihina”

Dahil paglalarawan ito ng nakikita, hindi ng dahilan.

Ang manok na nanghihina ay maaaring: tahimik, hindi sumasabay sa kawan, nakakurba ang likod, nakabukaka ang balahibo, matamlay, hindi gaanong kumakain, o hindi na makatayo nang maayos. Lahat ng iyan ay senyales, at may hindi bababa sa limang magkakaibang dahilan na nagsisimula ganoon.

Kaya ang unang hakbang ay pagsusuri, hindi botika.

Ang Apat na Dapat Tingnan Muna

1. Parasito

Ito ang pinakamadalas na sagot, at ang pinakamadalas na napapalampas.

Bulate — pumapayat kahit kumakain, unti-unting panghihina.
Hanip — kumakain sa manok tuwing gabi. Ang mabigat na hanip ay tunay na sanhi ng anemia. Buksan ang balahibo sa ilalim ng pakpak at sa palibot ng puwit, at tingnan sa gabi.
Kuto — parehong lugar, parehong paraan ng pagsusuri.

Kung namumutla ang mukha at palong, dito magsimula. Hindi hihinto ang paghigop ng hanip kahit anong bitamina ang ibigay mo. Tingnan ang deworming at bacterial flushing.

2. Sakit

Respiratory — may tunog ba sa paghinga? Tingnan ang gamot sa halak at gamot sa sipon.
Duguan o matubig na dumi — tingnan ang coccidiosis.
Puti at malapot na dumi — tingnan ang puti ang ipot ng manok.
Hindi makatayo — tingnan ang manok na hindi makatayo.
Buong larawan: mga sakit ng manok at gamot.

3. Init

Ang manok na nasa heat stress ay kumakaunti ang kain at humihina. Sa Pilipinas ito ay pang-araw-araw na posibilidad, hindi bihirang kaso — tingnan ang heat stress sa manok at pagpapalamig ng manok.

4. Pakain at tubig

Nakakaabot ba siya sa pakain? Ang manok sa ibaba ng pecking order ay kumakain nang huli at minsan hindi sapat — tingnan ang pecking order.
Tama ba ang pakain sa yugto niya? Tingnan ang ano ang ipapakain sa manok.
May malinis na tubig ba, at malamig? Ang tubig ang nagtutulak ng pagkain.
Sobra bang tira at butil? Ang pagdidilute ng balanseng pakain ang isa sa pinakakaraniwang dahilan ng mahinang kalagayan — tingnan ang kitchen scraps at darak.

Unang Hakbang: Bago ang Gamot

Ihiwalay ang manok, may sariling pakain at inumin, sa tahimik at may lilim na lugar.
Hawakan siya. Kapain ang dibdib — payat ba? Buksan ang balahibo — may hanip ba? Tingnan ang paa at ang puwit.
Tingnan ang dumi, at ang kulay ng mukha at palong.
Bilangin kung ilan ang apektado. Isa lang, o marami? Malaking palatandaan iyon.
Suriin ang kulungan — masikip ba, mainit ba, may amoy ng ammonia ba, basa ba ang litter?
Itala ang lahat, at dalhin iyon sa beterinaryo o agrivet.

Tingnan ang paano malaman kung may sakit ang manok para sa buong routine ng obserbasyon.

Tungkol sa Bitamina at Supplement

May lugar sila — pagkatapos maayos ang pinagmumulan, hindi bilang kapalit nito.

Ang electrolytes ay may tunay na silbi sa init at sa stress, at hindi ito gamot. Ang mga bitamina ay tumutulong kapag may kakulangan; walang naidadagdag kapag sapat na ang natatanggap ng manok.

Ang panuntunan namin sa lahat ng may pangalang produkto ay pareho: inilalarawan namin kung ano ito at kung ano ang sinasabi ng label, at hindi kami nagbibigay ng dosis. Sundin ang label at magtanong sa beterinaryo o agrivet — lalo na sa anumang iniiniksyon o produktong para sa ibang hayop. Tingnan ang gamefowl vitamins at supplements.

At ang mas mahalagang punto: walang bitaminang kayang bumawi sa manok na may bulate, may hanip, o may sakit.

Kailan Kumonsulta Agad

Hindi na makatayo o hindi na makagalaw nang maayos.
Maraming manok ang apektado sa maikling panahon.
May biglaang pagkamatay.
May sintomas sa nerbiyos — pilipit na leeg, paralisis.
Walang pagbuti pagkalipas ng ilang araw ng suporta.

Ang Totoong Limitasyon ng Gabay na Ito

Gabay ito sa pagtukoy, hindi sa paggamot. Ang panghihina ay pangkalahatang senyales na maraming sanhi, at may mga hindi matutukoy nang walang pagsusuri ng propesyonal. Walang pangalan ng gamot at walang dosis dito, dahil hindi iyon matutukoy nang hindi nakikita ang manok, at may withdrawal period ang mga produktong ito bago kainin ang karne o itlog. Kung malubha, mabilis kumakalat, o hindi sigurado, kumonsulta sa beterinaryo, agrivet, o sa lokal na tanggapan ng agrikultura.

Kaugnay: mga sakit ng manok at gamot, paano malaman kung may sakit ang manok, manok na hindi kumakain, deworming guide.

Frequently Asked Questions

Bakit nanghihina ang manok?

Maraming posibleng dahilan: bulate at panlabas na parasito, sakit, init, kulang o maling pakain, tubig na kulang, at edad. Ang panghihina ay senyales lamang — kailangang hanapin ang pinagmumulan bago magbigay ng anuman.

Bitamina ba ang unang ibibigay sa manok na nanghihina?

Hindi. Kung ang tunay na dahilan ay bulate, hanip, o sakit, ang bitamina ay hindi humihinto sa pinagmumulan. Suriin muna, pagkatapos saka magdesisyon kasama ang beterinaryo o agrivet.

Ano ang unang titingnan?

Kumakain at umiinom pa ba, ano ang hitsura ng dumi, may hanip o kuto ba sa ilalim ng pakpak at sa palibot ng puwit, may tunog ba sa paghinga, at ano ang kulay ng mukha at palong.

Nakakahawa ba ang panghihina?

Ang panghihina mismo ay hindi, pero ang ilang dahilan nito ay nakakahawa. Kaya ihiwalay muna ang manok na nanghihina habang hinahanap ang dahilan.

Kailan ito emergency?

Kapag hindi na tumatayo, kapag maraming manok ang apektado, kapag may biglaang pagkamatay, o kapag may sintomas sa nerbiyos. Kumonsulta agad.

Puti ang mukha at palong — ano ibig sabihin?

Ang pamumutla ay maaaring senyales ng anemia, at ang pinakakaraniwang sanhi niyon sa manok ay parasito na sumisipsip ng dugo — hanip sa gabi, o bulate sa loob.

Puwede bang gamitin ang gamot ng ibang manok na gumaling dati?

Hindi ito magandang gawi. Iba-iba ang sanhi, iba-iba ang dosis, at ang natirang gamot ay maaaring hindi na tama ang lakas o hindi na angkop.